روانشناسی رنگ چیست؟
واژه روانشناسی رنگ به مطالعه رنگ ها و ارتباط مستقیم آنها با زندگی، رفتار و شخصیت ما اشاره دارد. به عبارتی Color Psychology یعنی بررسی تاثیری که رنگها میتوانند بر رفتار، خلقوخو و عملکرد انسانها در جوامع گوناگون داشته باشند. البته شما با بررسی روانشناسی رنگها علاوه بر درک خلقوخو و رفتار انسانها میتوانید بر آنها تاثیرات مستقیمی هم بگذارید. برای مثال با استفاده از روانشناسی رنگ این امکان را دارید که فردی را مجبور به غذا خوردن یا مجبور به رژیم گرفتن کنید.
اگر کمی بادقتتر به اطراف خود نگاه کنید، متوجه میشوید که این رنگها هستند که در تاثیرگذاری لوگوهای مختلف مثل پپسی، مک دونالد، استار باکس، زارا، دیور، گوچی، لویی ویتان و دیگر برندهای مختلف در حوزههای گوناگون نقش دارند و شما را بهعنوان مخاطب مجبور به انجام کاری میکنند که شاید اصلا به آن تمایلی نداشته باشید. خرید لباس یا خوردن غذایی خوشمزه و وسوسهکننده در اصل به روانشناسی رنگ لباس و روانشناسی تغذیه اشاره میکند که امروزه در دنیای اطرافمان میتوانیم به وفور آن را مشاهده کنیم.
تاثیر رنگ بر ادراک ما
وقتی درباره تاثیرات عوامل خارجی در حال تحقیق هستید و برای مثال رنگها را بررسی میکنید، متوجه خواهید شد همه چیزهایی که در اطراف ما وجود دارند، بهویژه رنگها، میتوانند تاثیری مستقیم و غیرقابل انکاری بر ادراک ما داشته باشند و حتی عملکرد ما را کنترل کنند.
برای مثال شما را با تحقیقی از قبل انجامشده و مطالعات کاربردی که بر روی رنگ قرمز صورت گرفته است، آشنا میکنیم. محققان بر اساس این تحقیق و مطالعه به این موضوع پی بردند که اگر فردی قبل از برگزاری و شروع امتحان با رنگ قرمز مواجه شود، شدیدا با کاهش عملکرد در زمان امتحان مواجه خواهد شد.
رنگ قرمز رنگی است که در ادراک ما با هیجانات همراه است و اغلب تهدیدکننده محسوب میشود و باعث ایجاد احساس خطر خواهد شد. مطالعات انجامشده نشان میدهند که مواجهه دانشآموزان با رنگ قرمز قبل از شروع امتحان، تاثیرات منفی و غیرقابل جبرانی بر آنها میگذارد. به عبارتی در این پژوهش به ۷۱ دانشآموز شمارههایی با رنگهای سیاه، سبز و قرمز را نشان دادند. بعد از شرکت در آزمون و برگزاری امتحان متوجه شدند دانشآموزانی که عدد آنها با رنگ قرمز نوشته شده بود، نسبت به دانشآموزانی که اعداد آنها با سیاه یا سبز نوشته شده بود، ۲۰درصد امتیاز کمتری را کسب کردند.
رنگ و شخصیت
نکته مهم بعدی که میخواهیم به آن بپردازیم، این است: شخصیت شناسی از روی طرز لباس پوشیدن! شاید برایتان جالب باشد که بدانید به راحتی میتوان از روی طرز لباس پوشیدن و انتخاب رنگ لباس توسط افراد مختلف، شخصیتشناسی آنها را مانند یک پیشگو انجام داد. البته نیاز به هیچ جادویی در این مقوله نخواهد بود. شما به راحتی میتوانید خصوصیات روانشناسی و شخصیتی فرد را از طریق انتخاب رنگهایی که انجام میدهند، بشناسید و حدس بزنید. این همان تاثیرات مستقیم و غیرمستقیم رنگها بر زندگی فردی و اجتماعی ماست.
بهطور مثال پادشاهان در دوران ویکتوریا رنگهایی مانند قرمز و بنفش را انتخاب میکردند که نمادی از ثروت و توان مالی بسیار بالای آنها بود. حتی شما میتوانید احساسات ناگهانی افراد را بر اساس رنگ پیراهن، شال، روسری، مانتو، شومیز یا حتی کفش و کیف آنها حدس بزنید و متوجه شوید. ضمن اینکه برخی از افراد رنگها را با توجه به احوالات لحظهای خود انتخاب میکنند و برخی دیگر بر اساس نوع شخصیتی که دارند، همیشه فارغ از احساسات لحظهای و روزانه خود، رنگی مشخص یا یک طیف مشخص از رنگها را برای استایل خود برمیگزینند.
این همان روانشناسی رنگ لباس است که در انتها شما را به شخصیتشناسی افراد خواهد رساند.
تاثیرات رنگ و ویژگیهای روانشناسی
پژوهشگران متعددی رابطه رنگها با روان و شخصیت انسانها را، پژوهش و رابطهای اغراقآمیز دانستهاند و موافق با این مقوله نیستند. ضمن اینکه رنگها در جوامع و فرهنگهای مختلف معانی متفاوتی دارند. اما تحقیقات دیگری در کنار این اظهارات انجام شدهاند که نشان میدهند تاثیراتی که رنگها بر روان و درونیات ما دارند، کاملا موقتی و لحظهای هستند. ضمن اینکه برخی از پژوهشگران بر این باورند که رنگها میتوانند بهعنوان درمان هم مورد استفاده قرار بگیرند که البته این موضوع نیز از طرف برخی دیگر از پژوهشگران بهطور کامل مردود اعلام شده است. ولی در هر صورت ما نمیتوانیم منکر این موضوع باشیم که رنگها تاثیرات فراوانی بر شخصیت و خلقوخوی ما دارند.
برای مثال اتاقی آبی را در نظر بگیرید که تا چه میزان میتواند احساس سبکی و آرامش را به شما منتقل کند؛ هرچند که این احساس کوتاهمدت و گذرا باشد. بر اساس مطالعاتی که در این مقوله انجام شده است، پژوهشگران به این حقایق دست پیدا کردند که قرصهایی که با رنگ گرم به بیماران عرضه میشوند، نسبت به داروهایی با رنگ سرد تاثیرات بیشتری دارند یا استفاده از چراغهای آبیرنگ در سطح شهر، به میزان چشمگیری میتواند در کاهش جرم و جنایت تاثیرگذار باشد.
بر همین اساس رنگ قرمز را برای انجام فعالیتهای ورزشی انتخاب میکنند. چون این رنگ باعث میشود که افراد نیروی بیشتری از خود نشان دهند و در مواجهه با این رنگ سرعت بیشتری داشته باشند. دانشآموزان و فوتبالیستهایی که از رنگ سیاه در لباس خود استفاده میکنند، نسبت به سایرین بیشتر اشتباه میکنند؛ در نتیجه بیشتر سرزنش و مجازات خواهند شد. پس به وضوح میتوان فهمید که تاثیرات رنگها بر ویژگیهای روانشناختی افراد، هرچند کوتاه و گذرا، غیرقابل انکار است.
این روزها شاید به نسبت سالهای قبل، رنگها نقش بیشتری در زندگی روزمره ما داشته باشند. اینکه شما ست کردن رنگ های لباس را بلد باشید، نوعی هنر محسوب میشود که میتواند تاثیرات زیادی در دیدگاه و نظر مخاطبین و اطرافیانتان درباره شما داشته باشد. دنیای امروز، جهان پذیرش تفاوتها در کنار درک شباهتها و استفاده از آنهاست. شاید در گذشته رنگهای مجاز و مورد توجه، صرفا رنگهای سیاه، سفید و خاکستری بودند؛ اما دنیای امروز ما جهانی است که تمام رنگها را در کنار یکدیگر به ما عرضه میکند و ما امکانهای متنوعی برای استفاده از دنیای رنگها خواهیم داشت.
در این بین استایل ما همان ظاهر اولیهای است که در نگاه نخست میتواند افراد را جذب ما کند یا سبب دوری آنها از ما شود. باور کنیم یا نه، اصول اولیه و امروزی در دنیای مد و فشن بر پایههای گوناگونی استوار است که بدون شک یکی از آنها رنگها هستند. این نوعی هنر است که شما روانشناسی رنگ لباس را بلد باشید و آن را در استایل خود بهکار گیرید. ترکیب رنگهای مکمل، استفاده از رنگ های سرد و گرم در لباس و شناسایی رنگهای خنثی برای طراحی و اجرای استایل منحصربهفرد، همان چیزی است که در جهان امروز با ریزبینی و نکتهسنجی دقیق به آن نگاه میشود و شما با رعایت آنها میتوانید نهایت بهره را از دنیای رنگها ببرید.
تاثیر رنگ بر عملکرد انسان
همانطور که میدانید، رنگها، طیف وسیع و گستردهای دارند که آنها را به دستههای مختلف رنگهای گرم، سرد و خنثی تقسیم کرده است. حالا هرکدام از این رنگها در هر طیف و با هر میزان گرمی و سردی که باشند، به شدت عملکرد ما را تحت تاثیر قرار میدهند، آن را بهبود میبخشند یا بهطور کامل نابود خواهند کرد. واقعیت غیرقابل انکار این است که رنگها هرچند کوتاهمدت، اما به راحتی میتوانند عملکرد ما را تحت تاثیر قرار دهند و مغز ما را به سمت و سویی خاص هدایت کنند.
برای مثال اگر شما آشپزخانه خود را با رنگ آبی و سبز رنگ کنید و برای دکوراسیون آن، رنگهای سرد و خنثی در نظر بگیرید، بدون شک به آشپزخانهای بیروح تبدیل میشود که شما را به تهیه غذا یا خوردن غذا ترغیب نخواهد کرد.
ولی در عینحال اگر آشپزخانه خود را با رنگ قرمز، نارنجی، زرد یا ترکیبی از رنگهای گرم دکور کنید، درست مانند ترکیب استایل با رنگ نارنجی، آشپزخانه به مکانی دلچسب تبدیل میشود که غذا پختن، غذا خوردن و لذت بردن از حضور در این فضا، دلیل بودن شما در آن خواهد بود. این همان تاثیر مستقیم رنگها بر ذهن و عملکرد انسان است که نمیتوان آن را انکار کرد یا نادیده گرفت.
حالا که قرار است روانشناسی رنگ لباس را با هم مرور کنیم، بد نیست بدانید که هر رنگی در جهان و دنیای اطراف ما تعریفی متفاوت دارد و حامل احساسات خاصی است. بر همین اساس ما در ادامه تصمیم گرفتیم که در بررسی روانشناسانه انواع رنگها به شما بگوییم که چطور میتوانید با انتخاب رنگی خاص یا مجموعهای از طیفهای رنگی، احساسات گوناگونی را در مخاطبان خود ایجاد کنید.
روانشناسی رنگ قرمز
رنگ قرمز در دنیای رنگها، یکی از جذابترینها محسوب میشود که میتواند تاثیرات فراوانی بر عملکرد و روحیات ما و اطرافیانمان داشته باشد. این رنگ نقطه مقابل خمودگی و خستگی و رنگی است که شدیدا جلب توجه میکند. برای مثال با انتخاب آن در پوشش خود میتوانید تاثیر رنگ لباس بر افسردگی را ببینید و اطرافیان خود را با هیجان، عشق، انرژی، عملگرایی، خطر و اشتیاق زیادی روبهرو کنید.
البته رنگ قرمز قدرت اراده و عزم آهنین را هم نشان میدهد؛ میزان تنفس و متابولیسم بدن را بالا میبرد و یکی از فاکتورهای مهم در افزایش فشار خون هم بهحساب میآید. چون رنگ قرمز نسبت به سایر رنگها بیشتر جلب توجه میکند، آن را برای هشدار و اعلام خطر نیز انتخاب میکنند.
روانشناسی رنگ زرد
رنگ زرد، رنگ خورشید است و برای ست کردن رنگ کرم با سایر آیتمها، به شدت جالب توجه و جذاب عمل خواهد کرد. رنگ زرد یادآور گل آفتابگردان، خورشید، خوشبینی، خوشبختی، مثبتاندیشی و گاهی اوقات هشدار است. این رنگ را روشنترین رنگ در دسته رنگها میدانند که میتواند خالق ابتکارات و عملکردهای موفق فراوانی باشد.
بر اساس مطالعات انجامشده، رنگ زرد کمک میکند تا سطح انرژی و آگاهی شما افزایش پیدا کند و فعالیت ذهنی فرد بهبود یابد. این رنگ شما را از کسالت و خمودگی جدا میکند و رنگی منحصربهفرد در روانشناسی رنگ لباس نیز محسوب میشود. پژوهشگران بر این باورند که رنگ زرد به راحتی بر روی نیمکره چپ تاثیر میگذارد و با آن رابطهای تنگاتنگ و نزدیک دارد. ناگفته نماند که بهکار بردن این رنگ در فضا بهصورت افراطی میتواند آزاردهنده و ناراحتکننده باشد. برای مثال نوزادان در اتاقی با فضای زردرنگ به هیچ وجه راحت نیستند و مدام گریه میکنند.